Dagaal ogista jooji
Waxaa maankeyga qasay, macaanka hurdada ii diiday, dareen xoog leh, oo igu riixay inaan qormo, ka qoro hab nolledkeena iyo sidaan nahay .
Waxaan ka dhashay bulsho mar walbo dhiilo colaadeed sida, bulsha ah afku dhiigle, lug ku dhiigle, gacan ku dhiile, qormo ku dhiigle, dhago ku dhiigle, qalbi ku dhiigle, jeeb ku dhiigle.
Hadaan idiin jilciyo afku dhiigle waa: Midka guubaabiyo colaadda, hadey ahaan laheyd gabay, guuroow, maaso iyo shirib, baraanbur iyo soo jeedin, afku dhiiglaha waa horiyaha dagaalada.
Lug ku dhiigle waa: Midka tago goobaha dagaalada lagu riiqmay ka dhacaan, isagoo doonay inuu ogaado waxa meesha ka dhacay.
Gacan ku dhiigle waa: Midka seef, tooreey, qori wax ku dilo, isaga oo adeegsanayo gacan tiisa.
Qormo ku dhiigle waa: Midaka u daran ee labeyo afku dhiiglaha, waa kan gaarsiiya cirifyada dhulka colaadda dabkeeda, asaga oo adeegsanaya fariin qoraaleedka.
Dhag ku dhiigle waa: Midka ay u duleelaan maqalka xogta colaadda iyo daadashada dhiiga, oo aan wanaag iyo nabada aan maqal.
Qalbi ku dhiigle waa: Midka laabta ka jecel colaada iyo qubashada dhiiga.
Jeeb ku dhiigle waa: Midka had iyo jeer ku bixiyo hanti sidii loo daadin lahaa dhiiga.
Waxaan ka dhashay bulsho aan garaneynin halka laga galay iyo meesha ay u socoto; ilen horaa loo yiri:(Qofkii aan garan mesha uu ka yimid ma garto mesha uu socdo); sidaas darteed waa inaan dib u celinaa xusuusta, dhibkaan waxa uu jiraa inta soomali ay jirto, waa sida aan anigu qabo hadii aad adiga isweydiisid, aabahaa yaa col u ahaa, awoowgaa yaa col u ahaa, abkowgaa yaa col u ahaa, waxaa laguu sheegaa qolo hebel waxay dileen abkowgaa, awoowgaa, aabahaa iyo dadka kuu dhow dhow, waa waxa heysto qoys walbo oo soomaali ah, oo uu isweydiinaayo jiil walbo, waxa uu eeda ku tuuraa jiilkii ka horeyay.
Si loo asaleyo dhibka waa in la sameyaa baaris xeel dheer, oo si qoto dheer u turxaan bixiso, waxa aan dareemayo, adiga aad dareemeysid, ayada ay dareemeyso, asaga u dareemaayo, oo aan u noqonay dad u dulman.
Waxaan filaa hadii aan u helno warcelino weydiimaha soo socdo :-
1: Maxaan isu dilnay oo aan dabka colaad kuwa ka shaqeyo u noqonay?
2: Ma jiraan miyaa wax tix raac ah oo aan raaci karno si aan xal waaro ugu helno?
3: Hadii aan weynay maxaan u weynay ?
4: Raali miyaan ka noqonaa anagoo joogna qarniga 21aad inaan sidaan ku sii jirno?
5: Raali maan ku nahay inaan u beerno caruurteena tiintiin qodxo leh?
6: Xal ma u heli karnaa, waasa maxay xalku ?
Weydiimahaan iyo kuwa kale, oo ka badan hadii aan warcelin waafi ah, u helno waxaan isleeyahay waxaan u diyaarin karnaa jiilka naga danbeyo gogol nabadeed, oo ay ku ilaashadaan diintooda iyo dalkooda iyo dadkoda.
Waxaa la sheegaa islaamku in uu soomaaliya soo gaaray bilawgiisa, markii ay muslimiinta ka soo hijroodeen Makah una soo hijroodeen ardul-xabash, haddii uu arinku saas yahay, maxaan ugu heshiin weynay nimcada islaamka, misa uma fahmin siday u fahmeen labadii qabiil ee muda dheer dagaalada lagu jabay isku hayay ee Ows iyo Khazraj, waa labo qabiil oo carab ahay markii ay qaateen islaamnimada, waxay isku noqdeen walaal isjecel oo mida ah.
Anaga ma islaamnimadaa wax noo tari la', misa anaga ka leexanay wada saxda aheeyd?
Waa weydiinta ugu weyn ee maaankeyga mar walbo ka bixi weysay, maxaa yeelay islaamku waa nabad galyo, dadka islaamka qaatay waa dadka ugu nabad galyada badan, marka laga eegi dhankaste, qalbi ahaan jir ahaan, caqli ahaan iyo daris ahaan, yaqaano wada noolaasho, islaamka waa diinta dhowrtay dhiiga, hantida, sharafka iyo isirka, islaamka waa kan kuu diido inaad dulmiso qof aan ku dulmin, ku faray haduu ku dulmiyo inaad cafiso, islaamka waa midka kaga digayo inaad wax yeeleyso naftaada.
Hadaba maxaa nala gudboon, ma in aan iska fadhiisano, oo aan dusha ka eegno sida wax u socdaan, oo dabka dhasho guryaheena noogu yimaado, misa in aan damino?
W/Q:Xasan Qaraabo
Saturday, 9 November 2019
ASTAAMAHA KUWA CAABUDA SHEYDAANKA.
ASTAAMAHA KUWA CAABUDA SHEYDAANKA.
HORDHAC
Waxa ay mahad oo dhan u sugnaatay allaah oo inaga aburay dhoobo ka dib na candhuuf ka dibna cad yar oo hilib ah ka dibna lafo la huwiyay hilib allaah sareeyee waa mid uumisa wacan, waxa aan qirayaa in allaah mooye alla kale oo xaq lagu caabudo in uusan jirin, waxa aannqirayaa in Muxamed yahay fariin sdihii Allaah uu na yahay adoon Allaah, waxa ay nabad galyo u sugnaatay nabi Muxamed scw iyo inta raacday ilaa laga gaarayo maalinta danbe.
Ka ddib.
Waxa aan rabaa in aan maqaalkaan uga hadlo ASTAAMAHA KUWA CAABUDA SHEYDAANKA, inta aan astaamaha u galin waxa aan ku xasuusinaa aadanaha iyo sheydaan maxaa ka dhaxeyo, sida uu Allaah Qur'anka noogu sheegay sheydaan waa cadowgeena shib mooyee dheef nooma rabo, waxa uu cadownimada nagu bilaabay markii aabaheen Aadam csw la abuuray wayna soconee cadaawadiisa ilaa maalinta danbe aan laga garayo, waxa uu dhaar ku maray in uu na baadiyaynayo, jid kastana noo fariisanayo, waa uu ku taaganyahay balantiisa waxa iloobay in sheydaan cadaw u yahay waa aadanaha, qaarbaa saaxiib ka dhigtay kitaab gaablowyaal noqday, qaarbaa caabuday waa yaab oo ma sheydaan baa la cubidayaa? Amakaag yaysan kugu noqon haa dadka qeybo ka kid ah ayaa sheydaan cubudo Allaah sokadiisa.
Mar haddi ay jiraan dad caabuda sheydaanka waxaa qasab ah in ay leeyihiin wax lagu garto oo astaan u ah iyo dhaqan ay gaar u leyihiin, waxa aan kuu soo gudbin doonaa qaar ka mid ah astaahaas iyo dhaqankooda, iga hoo waxaa ka hal ah:-
1: Adeegsiga qolfoof madaxeedka.
2: xirashada dharka madow iyo dabida hal il.
3: Dhafarka iyo cabida dhiiga iyo dhageysiga musiga xoogan iyo jawi qeyl badan.
4: Waxaa kaloo lagu garta labada far oo la taago oo ay ka wadaan geesaha sheydaanka.
5: xirashada jijimaha ka sameysan lafaha iyo katiinadaha laga suubiyay faanta maroodiga iyo cijiyaha yaanyuurta ama bisadda.
6: Waa astaanta weyn ee lagu garto goobaha ay daganyihiin iyo meelaha ay ku cibaadeystaan, taaladaan ama sanamkaan waxaa loo yaqaanaa Bephomet, waxaa kaloo loo yaqaana Lucifer , waxa uu egyahay orgi madow, waxa u astaan u yahay "Xoriyada aan xuduuda laheyn.
Ugu danbeyn waxa aad ogaatay in uu ibliis yahay cadowgeen kowaad, in ay jiraan dad caabuda oo astaamo leh.
Talo iyo waano.
Haku dayanin kuwa aan kuu soo sheegay, ka fiirso wax kaste oo aad sameyneyso, iska badal haddii ay horay dhaqan kuugu ahaan jirtay ama aad iska adeegsan jirtay, ogow waxaa adeegsado astaamahaas dadka caabuda sheydaanka ha u ekaanin cid aadan wax la wadeegin.
Wixii dheeraad baaris ku sameeya.
W/Q:Hassan Qaraabo
HORDHAC
Waxa ay mahad oo dhan u sugnaatay allaah oo inaga aburay dhoobo ka dib na candhuuf ka dibna cad yar oo hilib ah ka dibna lafo la huwiyay hilib allaah sareeyee waa mid uumisa wacan, waxa aan qirayaa in allaah mooye alla kale oo xaq lagu caabudo in uusan jirin, waxa aannqirayaa in Muxamed yahay fariin sdihii Allaah uu na yahay adoon Allaah, waxa ay nabad galyo u sugnaatay nabi Muxamed scw iyo inta raacday ilaa laga gaarayo maalinta danbe.
Ka ddib.
Waxa aan rabaa in aan maqaalkaan uga hadlo ASTAAMAHA KUWA CAABUDA SHEYDAANKA, inta aan astaamaha u galin waxa aan ku xasuusinaa aadanaha iyo sheydaan maxaa ka dhaxeyo, sida uu Allaah Qur'anka noogu sheegay sheydaan waa cadowgeena shib mooyee dheef nooma rabo, waxa uu cadownimada nagu bilaabay markii aabaheen Aadam csw la abuuray wayna soconee cadaawadiisa ilaa maalinta danbe aan laga garayo, waxa uu dhaar ku maray in uu na baadiyaynayo, jid kastana noo fariisanayo, waa uu ku taaganyahay balantiisa waxa iloobay in sheydaan cadaw u yahay waa aadanaha, qaarbaa saaxiib ka dhigtay kitaab gaablowyaal noqday, qaarbaa caabuday waa yaab oo ma sheydaan baa la cubidayaa? Amakaag yaysan kugu noqon haa dadka qeybo ka kid ah ayaa sheydaan cubudo Allaah sokadiisa.
Mar haddi ay jiraan dad caabuda sheydaanka waxaa qasab ah in ay leeyihiin wax lagu garto oo astaan u ah iyo dhaqan ay gaar u leyihiin, waxa aan kuu soo gudbin doonaa qaar ka mid ah astaahaas iyo dhaqankooda, iga hoo waxaa ka hal ah:-
1: Adeegsiga qolfoof madaxeedka.
2: xirashada dharka madow iyo dabida hal il.
3: Dhafarka iyo cabida dhiiga iyo dhageysiga musiga xoogan iyo jawi qeyl badan.
4: Waxaa kaloo lagu garta labada far oo la taago oo ay ka wadaan geesaha sheydaanka.
5: xirashada jijimaha ka sameysan lafaha iyo katiinadaha laga suubiyay faanta maroodiga iyo cijiyaha yaanyuurta ama bisadda.
6: Waa astaanta weyn ee lagu garto goobaha ay daganyihiin iyo meelaha ay ku cibaadeystaan, taaladaan ama sanamkaan waxaa loo yaqaanaa Bephomet, waxaa kaloo loo yaqaana Lucifer , waxa uu egyahay orgi madow, waxa u astaan u yahay "Xoriyada aan xuduuda laheyn.
Ugu danbeyn waxa aad ogaatay in uu ibliis yahay cadowgeen kowaad, in ay jiraan dad caabuda oo astaamo leh.
Talo iyo waano.
Haku dayanin kuwa aan kuu soo sheegay, ka fiirso wax kaste oo aad sameyneyso, iska badal haddii ay horay dhaqan kuugu ahaan jirtay ama aad iska adeegsan jirtay, ogow waxaa adeegsado astaamahaas dadka caabuda sheydaanka ha u ekaanin cid aadan wax la wadeegin.
Wixii dheeraad baaris ku sameeya.
W/Q:Hassan Qaraabo
BAQDINTA GUURKA
BAQDINTA GUURKA
Aqriste adiga kuma quseyso haddii aad ka yar tahay da'da guurka, kuma quseyso haddii aad tahay xaasle, kuma quseyso haddii aad u diyaarsan tahay in aad mar dhow aqal gasho, oo ku dakeyso nolosha bisha malabka, balse waxa ay gaar u tahay dadka wercelintooda ay "Haa" noqoneyso, haddii aan weydiiyo weydiimahaan.
Ma dareentaa baqdin iyo walwal markii lagugu soo qaado arinta guurka?
Haa, maya, aniga weydiintaan ima quseyso, ha dagdagin.
Ma kala dirirtaa in aan asxaabtaad, qaraabadaada, xigtadaada, ku soo qaadaan arimaha la xiriiro guurka?
Haa, yaa kuu sheegay, maya, waxa aan u maleynaa in aad dad kale la hadleysid, dad kale la hadli maayo adiga ayaan kula hadlayaa, kuna weydiinayaa, tan kama baxsan doontid.
Waxa aad jeceshahay in aad ku sii noolaato nolosha kalinimada " Doobnimada", qofka aad sheeko wadaaga tihiina waxa aad ku maaweelisaa wax yaabo kale?
Haa, ninyahow caadi ma tihid, ma anigaad ila noshahay, maya, wax kale ma heysaa, haa waan hayaa, waxa aad u muuqataa nin cararayo, i sug.
Waxa aad og tahay in aysan mudnayn in laga baqo guurka, balse ma awoodid in aad xakameyso naftaada, soo sax ma aha?
Saxiix, yaa kuu waramay, waan ogahay sida aad u fakareyso, wali ma arkin weydiin aan ka warceliyo, sug haddii aad ka badbaado tan kuma quseyn qormadaan.
Markii laguu sheego in uu yimid qofkii ku guursan lahaa/ qoftii aad guursan laheyd, soo ma bato dhaqdhaqaaq wadnahaaga?
Haa, Haa, waxaa tahay qofkii ay quseysay qormadaan, haddii mid ka mid ah aad ku warcelisay Haa. Horay u gal, waxa aan kuugu xijinaa sababaha keena cudurkan " Baqdinta Guurka"
Sababaha:
1- Guur horay oo guul dareystay, ama xiriir xumaaday kuna dhamaaday khiyaano, nolol horay oo ku adkaatay.
2- in uu la kulmo qofka arimo xanuun badan, oo murugo badan, sida in ay kala tageen walidkiisa/keeda isaga/ iyada oo yar, in uu/ay ku soo koro/tay nolol adag, ama uu/ay aragtay/ kay lamaanayaal mar walbo dagaal iyo buuq u joog ah.
3- kalsooni daro haeyso qofka/ta, iyo ka adkaan la'aanta nafta, rabitaanka oo yar owgiis.
4- ka baqidda mas'uuliyadda dheeraadka ah.
5- ku saamoobid daawashada aflaanta, musalsalaadka soo gudbibaya fariinta qaldan ee laga baahiyo guurka iyo dhibaatooyinkiisa oo kaliyah.
Sababaha intaan waa ay ka badnaan karaan.
Talo bixin:
Waxa aan kuu soo gudbinayaa, talooyin aan isleeyahay wax bay ka badali karaan walaalkaa/shaa, iga hoo:
1- Adkay xiriirka kala dhaxeyo Allah, ku dayo fariin sidihiisa scw, ogowna guurka waa suno.
2- Allaah ka magan gal waswaasinta sheydaanka, sheydaanka kula ma doonayo wanaag, waxa uu rabaa in aad sii ahaato sida aad tahay hadda, si fududna uu kuugu rido dabinka.
3- La samey wada tashi cidda alaale cid aad isleedahay arimahaan xal bay u heli karaan.
4- Ka dheeraw inta aad isku cudurka tihiin.
5- Ogow walidkaa waxa ay sugayaan ubadkaada in ay dhabta saaraan.
"Guurka waa daganaan, waa kalgaceyl iyo naxariis"
(وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ)
[Surat Ar-Rum 21]
W/Q: Hassan Abdullahi Qaraabo
Aqriste adiga kuma quseyso haddii aad ka yar tahay da'da guurka, kuma quseyso haddii aad tahay xaasle, kuma quseyso haddii aad u diyaarsan tahay in aad mar dhow aqal gasho, oo ku dakeyso nolosha bisha malabka, balse waxa ay gaar u tahay dadka wercelintooda ay "Haa" noqoneyso, haddii aan weydiiyo weydiimahaan.
Ma dareentaa baqdin iyo walwal markii lagugu soo qaado arinta guurka?
Haa, maya, aniga weydiintaan ima quseyso, ha dagdagin.
Ma kala dirirtaa in aan asxaabtaad, qaraabadaada, xigtadaada, ku soo qaadaan arimaha la xiriiro guurka?
Haa, yaa kuu sheegay, maya, waxa aan u maleynaa in aad dad kale la hadleysid, dad kale la hadli maayo adiga ayaan kula hadlayaa, kuna weydiinayaa, tan kama baxsan doontid.
Waxa aad jeceshahay in aad ku sii noolaato nolosha kalinimada " Doobnimada", qofka aad sheeko wadaaga tihiina waxa aad ku maaweelisaa wax yaabo kale?
Haa, ninyahow caadi ma tihid, ma anigaad ila noshahay, maya, wax kale ma heysaa, haa waan hayaa, waxa aad u muuqataa nin cararayo, i sug.
Waxa aad og tahay in aysan mudnayn in laga baqo guurka, balse ma awoodid in aad xakameyso naftaada, soo sax ma aha?
Saxiix, yaa kuu waramay, waan ogahay sida aad u fakareyso, wali ma arkin weydiin aan ka warceliyo, sug haddii aad ka badbaado tan kuma quseyn qormadaan.
Markii laguu sheego in uu yimid qofkii ku guursan lahaa/ qoftii aad guursan laheyd, soo ma bato dhaqdhaqaaq wadnahaaga?
Haa, Haa, waxaa tahay qofkii ay quseysay qormadaan, haddii mid ka mid ah aad ku warcelisay Haa. Horay u gal, waxa aan kuugu xijinaa sababaha keena cudurkan " Baqdinta Guurka"
Sababaha:
1- Guur horay oo guul dareystay, ama xiriir xumaaday kuna dhamaaday khiyaano, nolol horay oo ku adkaatay.
2- in uu la kulmo qofka arimo xanuun badan, oo murugo badan, sida in ay kala tageen walidkiisa/keeda isaga/ iyada oo yar, in uu/ay ku soo koro/tay nolol adag, ama uu/ay aragtay/ kay lamaanayaal mar walbo dagaal iyo buuq u joog ah.
3- kalsooni daro haeyso qofka/ta, iyo ka adkaan la'aanta nafta, rabitaanka oo yar owgiis.
4- ka baqidda mas'uuliyadda dheeraadka ah.
5- ku saamoobid daawashada aflaanta, musalsalaadka soo gudbibaya fariinta qaldan ee laga baahiyo guurka iyo dhibaatooyinkiisa oo kaliyah.
Sababaha intaan waa ay ka badnaan karaan.
Talo bixin:
Waxa aan kuu soo gudbinayaa, talooyin aan isleeyahay wax bay ka badali karaan walaalkaa/shaa, iga hoo:
1- Adkay xiriirka kala dhaxeyo Allah, ku dayo fariin sidihiisa scw, ogowna guurka waa suno.
2- Allaah ka magan gal waswaasinta sheydaanka, sheydaanka kula ma doonayo wanaag, waxa uu rabaa in aad sii ahaato sida aad tahay hadda, si fududna uu kuugu rido dabinka.
3- La samey wada tashi cidda alaale cid aad isleedahay arimahaan xal bay u heli karaan.
4- Ka dheeraw inta aad isku cudurka tihiin.
5- Ogow walidkaa waxa ay sugayaan ubadkaada in ay dhabta saaraan.
"Guurka waa daganaan, waa kalgaceyl iyo naxariis"
(وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ)
[Surat Ar-Rum 21]
W/Q: Hassan Abdullahi Qaraabo
ISLA HESHII
ISLA HESHII
Shan xeer oo kuu sahli karto in aad isla heshiiso.
Aqristaheyga qaaliga ahow.... Haa Haa, waa adiga aqrinayo qormadeyda la sii raacayo indhaha,.... waxa aan kaa codsanaa in aad i soo raacdo, ishaada oo kaliyah marabo, Haa, Haa, i soo raac, i soo raaci maankaaga, laabtaada, ruuxdaada, qormadaan waa kuu muhiim, sida aad ku aragtay cinwaanka qormada.
Ma xusuustaa arin adag oo ku soo martay... Ama oraah laabta kaa xanuujisay..... Ma qubatay ilmo badan, sababtu ha ahaato mid mudan iyo mid aan mudnayn ba???
Maku soo martay xili aad ogolaan weyso in aad isla sheekeysato adiga oo kaliyah is xisaabiso??
Waxa aad ku warcelineysaa wali si hoose Haa, Haa.
Imisa jeer ayaad ku dhax wareertay maankaaga iyo laabtaada?
Imisa jeer ayaad raacday maankaaga, oo aad ka shaleysay.
Imisa jeer ayaad raacday laabtaada, oo aad dareentay xanuun.
Waa waxa ay ka sheeganayaan dad badan..., is diidanaan iyo kala tagsanaan dhanka laabta iyo maanka. Nolosha mar waxa ay noo qaadee dhankaa iyo Waqooyi, marna dhankaa iyo Koofur, waxaan galnaa tijaabooyin, waxa aan ka soo baxnaa anaga oo taag daran, jilicnay naf ahaan.
Allaah nooma abuurin oo kaliyah in aan rafaadno, oo aan dhibaatoono, balse waxa uu noo abuuray in aan caabudno; si aan u faraxno, una buuxino baahideena dhanka ruuxda ah, in aan shaqeysano; si aan u buuxino baahideena dhanka maadiga ah.
In aad aqbasho in aad isla heshiiso, waxa ay la nuxur tahay: in aad aqbasho nolosha iyo waxa ka soo baxa Aadanaha, Xaywaanka, Dhacdooyinka, si aad uu xaqiijiso arintaas waxaa laga ma maarmaan kuu ah in aad qaadato shantaan xeer:-
1- In aad barato naftaada iyo sida aad u sharfi laheyd.
2- U qaado maalin kaste oo noloshaada soo marto, in ay la mid tahay xiligii aad xiisadaha qaadaneysay, ka baro kufkufka nolosha cashiro, nolosha waa cashiro aan dhamad laheyn.
3- khalad laga ma helo nolosha, ee waa tijaabooyin iyo cashiro.
4- Allaah waxa uu ku siiyay awood aad wax ku dooran karto, indho aad wax ku arki karto, maan aad wax ku weeleyn karto, waxa uu kuu sheegay in lagaa rabo xisaab celin, wax kaste oo aad sameyso adigaa ayaa wax lagaa weydiina, wax kastood xaqiijisana adiga ayaa guranayo miraheeda.
5- La istaag naftaada, aqri naftaada oo daraasay, xisaabi inta aan lagu xisaabinin, u fiirso howlaha ay kuu direyso, Haa, si fiican u daraasay, waxa aad kari doontaa in aad badasho.
Xili walbo iigu noolow, nolol ku dhisan kitaabka allaah iyo raacista fariin sidihiisa Muxamed scw, waa meesha aad ka heli karto guusha iyo laab daganaanta.
Ugu danbeyn
Ogow naftaad xaq bay kugu leedahay, sii jaceyl, ku ahaaw kormeere aan nasan, ku qanci wanaaga, ka leexi xumaha, jeclaaw naftaada.
W/Q: Hassan Abdullahi Qaraabo
Shan xeer oo kuu sahli karto in aad isla heshiiso.
Aqristaheyga qaaliga ahow.... Haa Haa, waa adiga aqrinayo qormadeyda la sii raacayo indhaha,.... waxa aan kaa codsanaa in aad i soo raacdo, ishaada oo kaliyah marabo, Haa, Haa, i soo raac, i soo raaci maankaaga, laabtaada, ruuxdaada, qormadaan waa kuu muhiim, sida aad ku aragtay cinwaanka qormada.
Ma xusuustaa arin adag oo ku soo martay... Ama oraah laabta kaa xanuujisay..... Ma qubatay ilmo badan, sababtu ha ahaato mid mudan iyo mid aan mudnayn ba???
Maku soo martay xili aad ogolaan weyso in aad isla sheekeysato adiga oo kaliyah is xisaabiso??
Waxa aad ku warcelineysaa wali si hoose Haa, Haa.
Imisa jeer ayaad ku dhax wareertay maankaaga iyo laabtaada?
Imisa jeer ayaad raacday maankaaga, oo aad ka shaleysay.
Imisa jeer ayaad raacday laabtaada, oo aad dareentay xanuun.
Waa waxa ay ka sheeganayaan dad badan..., is diidanaan iyo kala tagsanaan dhanka laabta iyo maanka. Nolosha mar waxa ay noo qaadee dhankaa iyo Waqooyi, marna dhankaa iyo Koofur, waxaan galnaa tijaabooyin, waxa aan ka soo baxnaa anaga oo taag daran, jilicnay naf ahaan.
Allaah nooma abuurin oo kaliyah in aan rafaadno, oo aan dhibaatoono, balse waxa uu noo abuuray in aan caabudno; si aan u faraxno, una buuxino baahideena dhanka ruuxda ah, in aan shaqeysano; si aan u buuxino baahideena dhanka maadiga ah.
In aad aqbasho in aad isla heshiiso, waxa ay la nuxur tahay: in aad aqbasho nolosha iyo waxa ka soo baxa Aadanaha, Xaywaanka, Dhacdooyinka, si aad uu xaqiijiso arintaas waxaa laga ma maarmaan kuu ah in aad qaadato shantaan xeer:-
1- In aad barato naftaada iyo sida aad u sharfi laheyd.
2- U qaado maalin kaste oo noloshaada soo marto, in ay la mid tahay xiligii aad xiisadaha qaadaneysay, ka baro kufkufka nolosha cashiro, nolosha waa cashiro aan dhamad laheyn.
3- khalad laga ma helo nolosha, ee waa tijaabooyin iyo cashiro.
4- Allaah waxa uu ku siiyay awood aad wax ku dooran karto, indho aad wax ku arki karto, maan aad wax ku weeleyn karto, waxa uu kuu sheegay in lagaa rabo xisaab celin, wax kaste oo aad sameyso adigaa ayaa wax lagaa weydiina, wax kastood xaqiijisana adiga ayaa guranayo miraheeda.
5- La istaag naftaada, aqri naftaada oo daraasay, xisaabi inta aan lagu xisaabinin, u fiirso howlaha ay kuu direyso, Haa, si fiican u daraasay, waxa aad kari doontaa in aad badasho.
Xili walbo iigu noolow, nolol ku dhisan kitaabka allaah iyo raacista fariin sidihiisa Muxamed scw, waa meesha aad ka heli karto guusha iyo laab daganaanta.
Ugu danbeyn
Ogow naftaad xaq bay kugu leedahay, sii jaceyl, ku ahaaw kormeere aan nasan, ku qanci wanaaga, ka leexi xumaha, jeclaaw naftaada.
W/Q: Hassan Abdullahi Qaraabo
Shan xeer oo kuu sahli karto in aad isla heshiiso.
Aqristaheyga qaaliga ahow.... Haa Haa, waa adiga aqrinayo qormadeyda la sii raacayo indhaha,.... waxa aan kaa codsanaa in aad i soo raacdo, ishaada oo kaliyah marabo, Haa, Haa, i soo raac, i soo raaci maankaaga, laabtaada, ruuxdaada, qormadaan waa kuu muhiim, sida aad ku aragtay cinwaanka qormada.
Ma xusuustaa arin adag oo ku soo martay... Ama oraah laabta kaa xanuujisay..... Ma qubatay ilmo badan, sababtu ha ahaato mid mudan iyo mid aan mudnayn ba???
Maku soo martay xili aad ogolaan weyso in aad isla sheekeysato adiga oo kaliyah is xisaabiso??
Waxa aad ku warcelineysaa wali si hoose Haa, Haa.
Imisa jeer ayaad ku dhax wareertay maankaaga iyo laabtaada?
Imisa jeer ayaad raacday maankaaga, oo aad ka shaleysay.
Imisa jeer ayaad raacday laabtaada, oo aad dareentay xanuun.
Waa waxa ay ka sheeganayaan dad badan..., is diidanaan iyo kala tagsanaan dhanka laabta iyo maanka. Nolosha mar waxa ay noo qaadee dhankaa iyo Waqooyi, marna dhankaa iyo Koofur, waxaan galnaa tijaabooyin, waxa aan ka soo baxnaa anaga oo taag daran, jilicnay naf ahaan.
Allaah nooma abuurin oo kaliyah in aan rafaadno, oo aan dhibaatoono, balse waxa uu noo abuuray in aan caabudno; si aan u faraxno, una buuxino baahideena dhanka ruuxda ah, in aan shaqeysano; si aan u buuxino baahideena dhanka maadiga ah.
In aad aqbasho in aad isla heshiiso, waxa ay la nuxur tahay: in aad aqbasho nolosha iyo waxa ka soo baxa Aadanaha, Xaywaanka, Dhacdooyinka, si aad uu xaqiijiso arintaas waxaa laga ma maarmaan kuu ah in aad qaadato shantaan xeer:-
1- In aad barato naftaada iyo sida aad u sharfi laheyd.
2- U qaado maalin kaste oo noloshaada soo marto, in ay la mid tahay xiligii aad xiisadaha qaadaneysay, ka baro kufkufka nolosha cashiro, nolosha waa cashiro aan dhamad laheyn.
3- khalad laga ma helo nolosha, ee waa tijaabooyin iyo cashiro.
4- Allaah waxa uu ku siiyay awood aad wax ku dooran karto, indho aad wax ku arki karto, maan aad wax ku weeleyn karto, waxa uu kuu sheegay in lagaa rabo xisaab celin, wax kaste oo aad sameyso adigaa ayaa wax lagaa weydiina, wax kastood xaqiijisana adiga ayaa guranayo miraheeda.
5- La istaag naftaada, aqri naftaada oo daraasay, xisaabi inta aan lagu xisaabinin, u fiirso howlaha ay kuu direyso, Haa, si fiican u daraasay, waxa aad kari doontaa in aad badasho.
Xili walbo iigu noolow, nolol ku dhisan kitaabka allaah iyo raacista fariin sidihiisa Muxamed scw, waa meesha aad ka heli karto guusha iyo laab daganaanta.
Ugu danbeyn
Ogow naftaad xaq bay kugu leedahay, sii jaceyl, ku ahaaw kormeere aan nasan, ku qanci wanaaga, ka leexi xumaha, jeclaaw naftaada.
W/Q: Hassan Abdullahi Qaraabo
Shan xeer oo kuu sahli karto in aad isla heshiiso.
Aqristaheyga qaaliga ahow.... Haa Haa, waa adiga aqrinayo qormadeyda la sii raacayo indhaha,.... waxa aan kaa codsanaa in aad i soo raacdo, ishaada oo kaliyah marabo, Haa, Haa, i soo raac, i soo raaci maankaaga, laabtaada, ruuxdaada, qormadaan waa kuu muhiim, sida aad ku aragtay cinwaanka qormada.
Ma xusuustaa arin adag oo ku soo martay... Ama oraah laabta kaa xanuujisay..... Ma qubatay ilmo badan, sababtu ha ahaato mid mudan iyo mid aan mudnayn ba???
Maku soo martay xili aad ogolaan weyso in aad isla sheekeysato adiga oo kaliyah is xisaabiso??
Waxa aad ku warcelineysaa wali si hoose Haa, Haa.
Imisa jeer ayaad ku dhax wareertay maankaaga iyo laabtaada?
Imisa jeer ayaad raacday maankaaga, oo aad ka shaleysay.
Imisa jeer ayaad raacday laabtaada, oo aad dareentay xanuun.
Waa waxa ay ka sheeganayaan dad badan..., is diidanaan iyo kala tagsanaan dhanka laabta iyo maanka. Nolosha mar waxa ay noo qaadee dhankaa iyo Waqooyi, marna dhankaa iyo Koofur, waxaan galnaa tijaabooyin, waxa aan ka soo baxnaa anaga oo taag daran, jilicnay naf ahaan.
Allaah nooma abuurin oo kaliyah in aan rafaadno, oo aan dhibaatoono, balse waxa uu noo abuuray in aan caabudno; si aan u faraxno, una buuxino baahideena dhanka ruuxda ah, in aan shaqeysano; si aan u buuxino baahideena dhanka maadiga ah.
In aad aqbasho in aad isla heshiiso, waxa ay la nuxur tahay: in aad aqbasho nolosha iyo waxa ka soo baxa Aadanaha, Xaywaanka, Dhacdooyinka, si aad uu xaqiijiso arintaas waxaa laga ma maarmaan kuu ah in aad qaadato shantaan xeer:-
1- In aad barato naftaada iyo sida aad u sharfi laheyd.
2- U qaado maalin kaste oo noloshaada soo marto, in ay la mid tahay xiligii aad xiisadaha qaadaneysay, ka baro kufkufka nolosha cashiro, nolosha waa cashiro aan dhamad laheyn.
3- khalad laga ma helo nolosha, ee waa tijaabooyin iyo cashiro.
4- Allaah waxa uu ku siiyay awood aad wax ku dooran karto, indho aad wax ku arki karto, maan aad wax ku weeleyn karto, waxa uu kuu sheegay in lagaa rabo xisaab celin, wax kaste oo aad sameyso adigaa ayaa wax lagaa weydiina, wax kastood xaqiijisana adiga ayaa guranayo miraheeda.
5- La istaag naftaada, aqri naftaada oo daraasay, xisaabi inta aan lagu xisaabinin, u fiirso howlaha ay kuu direyso, Haa, si fiican u daraasay, waxa aad kari doontaa in aad badasho.
Xili walbo iigu noolow, nolol ku dhisan kitaabka allaah iyo raacista fariin sidihiisa Muxamed scw, waa meesha aad ka heli karto guusha iyo laab daganaanta.
Ugu danbeyn
Ogow naftaad xaq bay kugu leedahay, sii jaceyl, ku ahaaw kormeere aan nasan, ku qanci wanaaga, ka leexi xumaha, jeclaaw naftaada.
W/Q: Hassan Abdullahi Qaraabo
Wednesday, 26 December 2018
Mucaarad
Mucaarad
Waxaa dunida ku soo kordhay qarnigii 19aad erey siyaasadeed, erey siyaasadeedkaas oo ah Dimuquraadiyad, waxaa ka feer dilaacay erey kale oo ah mucaarad ( Ka hor imaansho).
Waxaan qaadaa dhigi doonaa erey siyaasadeedka mucaarad oo in badan oo bulshada ka mid ah ay ku wareereen, maqaalkaan waxaa ku soo koobi doonaa, oo qeybin doonaa ilaa shan xubnood oo kala ah:-
1: Waa maxay mucaaradad?
2: Xuquuqda mucaaradka.
3: Waxa laga rabo mucaaradka.
4: Hababka loo ogolyahay inay adeegsadaan.
5: Kaalinta mucaaradka ee dowladnimada.
1:Waa maxay mucaarad?
Mucaarad waa erey aad loo adeegsado, hadaan ereyga asal ahaan kuu iftiimiyo waa erey laatiin ah, (oppositus) waa erey macno ahaan ah fal, waxaa kaloo loo yaqaanaa (opponere) oo macnaheedu yahay carqalad ama kala dhax galid.
Ereyga mucaarad waxa uu leeyahay macno badan, mucaaarada waa ka hor imaansho koox, kooxdaas oo ah xukuumadda.
Mucaarad siyaasad ahaan waa dhamaan dhaqdhaqaayada iyo axzaabta siyaasada oo ka soo horjeedo xoogagga siyaasadda ee hayo talada dalka.
Mcaaradadu waa wax asaasi u ah nidaamka dimuquraadiyadda, waxaa laga rabaa inay leeyihiin barnaamij badali karo, xalna u heli karo dhibaatooyinka taagan.
Ujeedooyinka mucaaradka waa gaarista xukunka; sidaas darteed waxay banaanka soo dhigayaan dulduleeda xukuumada, waxay dhaliilo u jeedinayaan xukuumadda, waxay ku kicinayaan bulshada; si ay uga hor imaadaan xukuumadda, waxa kaliya oo aan loo ogoleyn si ay ku gaaraan xukun waa inaysan hub iyo dagaal aysan kala hor imaan xukuumadda.
2:Xuquuqda mucaaradka.
Dastuurka waxa uu siinayaa mucaaradka xuquuq waxaan ka mid ah :-
- Inay helaan maamuus iyo aqoonsi.
- Inay helaan xogta ku saabsan siday u shaqetso xukuumadda.
- Inay ku yeeshaan kuraas qeybaha kala duwan ee dowladda.
3: Waxa laga rabo mucaaradka.
Xuquuq waxay ka dhalaataa inaad leedahay waajibibaad, mucaaradka madaama ay xuquuq heleen waxaa laga rabaa inay sameyaan waxa soo socdo:-
- Waa inay ixtiraamaan xeerarka, madaama uu yahay waxa siiyay aqoonsiga.
- Waxaa laga rabaa inay dhisaan gudiyo iyo inay diyaariyaan xeerar awoodsiinaayo markay kala kulmaan xukuumadda cadaadis.
- Inay doodo ku furaan markay helaan xog iyo cadeymo ku filan, waa inay balaariyaan doodaha ku aadan xukuumadda iyo xuquuqda dadweynaha, kuna qasbaan xukuumadda inaysan go'aamo iska qaadan oo ay ka fiirsato tilaabooyinkay qaadayso.
- Inay isku diyaarshaan qabashada hogaan dalka, iyagoo dirinaayo qorshooyin wax ka badali karo waxa ay ka hor imadeen, oo aysan soo celin qaladka qoladii hore ee xilka ka dagtay.
- Inay isha ku hayaan dhaqdhaqaaq xukuumadda, u dhaliilaan si cilmiyaysan oo dal dhisid ah.
4: Hababka loo ogolyahay inay adeegsadaan.
Sidaan horay kuugu soo sheegay mucaaradka xaq waa u leeyahay inuu gaaro taladda dalka, isaga oo aan adeegsaneynin hub iyo dagaal. Hababka uu ku gaari karo waxaa ka mida ah:-
Sidaan horay kuugu soo sheegay mucaaradka xaq waa u leeyahay inuu gaaro taladda dalka, isaga oo aan adeegsaneynin hub iyo dagaal. Hababka uu ku gaari karo waxaa ka mida ah:-
- xukuumadda inay ugu yeeraan golaha baarlamaanka ayagoo ho rdhigayo weydiino iyo dhaliiaha ay u hayaan.
- waxay ka hor imaan karaan xeeraka iyo go'aamada ay soo jeediso xukuumadda, iayagoo daah ka rogayo waxyaabahay kaga hor imaadeen, baarayana waxa keenay in xiligaan la soo saaro go'aamadaan iyo xeerarkaan.
- waxay dabagal ku sameyn karaan arimaha musuqmaasuqa ay sameynayaan mas'uuliyiinta qaar, ayagoo keenayo cadeymo sugana una bandhigayo garsoorka iyo bulshada.
Mucaaradka waa dhagax dhiga dowladda, waxay la mid yihiin xukuumadda, mucaaradka iyo xukuumadda waa labada dhinac ee halka shilin, waxay ku wada shaqeeyaan waxay wadaa dhiteen , waana meesha hormarka ka dhasho kala duwanaashiyaha fikirka, dowladaha qaar waxy siyaan mucaaradka jagooyin waaweyn sida dowladda Biritan oo kale.
Ugu danbeyn waxaa ku soo af meerayaa, mucaaradadu maaha tilmaam hal meel joogto ku ah, ee waa wax isbadbadalo, mucaaradka maanta waa madaxda bari, madaxda maantana waa mucaardka bari.
Mucaaradada waa dhagax dhiga dowladnimadda , waxay tusaan xuukuumadda qaladkeeda, waxay xal u keenaan arimaha murugsan , waxay u horseedaan dalka daah furnaan iyo isla xisaabtan, waxay ka hortagaan in bulshada la caburiyo, waxay gaarsiyaan bulshada xaqiiqada jirto, waa haddii aan garano mucaaradada saxda ah.
W/Q: Hassan Abdullaahi
Tuesday, 18 December 2018
Musuq-maasuqa maamulka.
Musuq-maasuqa maamulka.
Ugu horeyn waxaan rabaa inaan kula wadaago warbixin aan kaaga diyaariyay musuq-maasuqa, waxaa in badan isweydiisay waa maxa musuq-maasuq?
Halkaan waxaad ka heli doontaa weydiimahaaga ku saabnsan musu-maasuqa maamulka, waxaa si faahfaahsan kuula wadaagayaa waxa maanka kaa qasay oo aad u heli doontid warcelin ku daweyso.
Aan ku bilaabo waa maxay musuq-maasuq?
Musuq-maasuqa waa ku takri falida awooda dowlada si loo hirgaliyo hiraal qofeed ama kooxeed oo sharici aheyn. waa in awooda dowladda loo adeegsado si aan sharci aheyn, oo lagu gaaro dano gaar ah qolo ama qof.
Qeyabaha musuqa.
Qeybaha musuq-maasuqa waxaa ugu weyn sadax qeybood oo kala ah:-
1:Xigto, Nin jecleysi, waasidho.
Qeybtaan waa qeybata ugu badan oo lagu arko maamulada waxa gaar ku ah hal maamul maaha ee waa wax maamuladda oo dhan ku dhacaan , Engilish ahaan waxaa loo yaqaanaa (Nepotism) oo asal ahaan ah erey laatiin ah, waxa uu ka yid ereyga (Nephew) oo ah wiil walaakaa ama walaashaa dhashay.
Markaas waxaa dhaceyso in xil loo dhiibo qofaan gudan kari isagoo loogu dhiibaayo xigto ahaan, nin jecleysi.
Waxaa kaloo loo yaqaanaa xiriiriye waa kala badalasho agab iyo adeeg si uu helo taageero siyaasadeed, waxayna ku dhisantahay xeerka (Qaado kan isii kaas).
2:Laaluush.
Waa qeybta labaad ee aad loo adeegsado wana bixin lacageed si uu u helo waxa uu san mudneyn, ama looga dhaafo wax lagu lahaa, sida Danbi iyo I.W.M.
3:Goodin ama cagajugleyn.
Waa qeybta sadaxaad ee musuq-maasuqa, waa in qof ku handado qof kale awooda dowlada, ama xog uu ka hayo qofkaas si uu u fuliyo rabitaankiisa, waxaa ka mid ah qof in la yiraahdo waxaan kaa eryaa shaqada, ama waan ku xiraa, ama waxaan kaa deynaa ganaax laga rabay, waxaa la yiraahdaa lacagtaas lugu bixiyo habkaas laaluushka aamusinta.
Sameynta musuq-maasuqa.
Sidaan ognahay dhacdo walbo waxa leedahay saameyn ay reebto sidaas si la mid ah musuquna waxa uu leeyahay sameeyn aw ku dhinacyo badan sida:-
Sameynta dhanka maamulka.
Waxuu hoos u dhigtaa maalgashiga hantida dowlada waxaa si dadban iyo toos ah waxaa laaga faa'iideystaa maalgashi gaar ah oo qof ama qolo gaar ah ka faa'iido.
waxuu hoos dhigaa maamuuska mas'uulka, ayadoo codkiisa looga gadato hanti , qof ku iibsaday waxba kuuma hayo.
Waxuu awooda ka qaadaa garsoorka ayadoo hadba kan lacagta badan loo eexdo.
Waxa uu lumiyaa caadaalada marka la qeybinayo xilalka maamulka guud ayadoo lagu qeybiyo si aan sax aheyn.
Sameynta dhanka dhaqaalaha.
waxa ka dhasho musaqa waxayaabo badan oo dhaqan dhaqaalaha badalo oo dhaliyo sicir barar iyo hoos udhac dhanka dakhliga dowladda, waxa bato laaluushka si loola baxsado canshuuraha iyo iyo dakhliga dowladda, waxaa si aan sharci aheyn qandaraasyo siiyaa cidaan mudnay oo laga qaato laaluush, waxaa abuurmo kala sareyn dhanka dhaqaalaha ah ee bulshada dhexdeeda, waxay lacagta gacantu u galee dad gaar ah, waxaa lu maayo hab maamulkii dhaqaalo.
Waxayaabaha suura galin karo musuqa.
Howl kaste waxabaa sahlo inay dhacdo, musuq-maasuqana waxaa sababo waxyabahaan.soo socdo:-
A:- Maamul ahaan.
1:- Dowlad ay wada dhiseen dad aan si dhab ah hashiis u aheyn.
2:- Awooda dowladda oo gasho gacmaha sameyayaasha go'aamada masiirga ah, ayagoo aan matalaad rasmi ah ka heysan shacabkooda.
3:- jiritaan la'aan xoriyadeed, iyo maqnaashiyo doorashada shacabka.
B:- Xog ahaan.
1:- xogta laga heli karo xukuumadda oo yaraato, ama inaysan jirin daahfurnaan dhanka xogaha ah.
2:- caburin loo geysto warbaahinta iyo kor joogayaasha, iyo indheergaradka, aqoonyahanadda.
3:- Isla-xisaabtanka oo yar, iyo wax ka weydiinta maamulka maaliyadda.
c:- Fursadaha iyo waxa dhiirgalin karo.
1:- Hantida dowladda oo loo edeegsado maalgashiyo waaweyn oo aan danta guud aheyn.
2:-Mushaaraadka shaqaalaha oo lagu yareeyo.
D:- Bulsho ahaan.
1:- Danley oo talada qabsato.
2:- Dadkoo ah dad aan waxna qorin waxna aqrin, ama aysan dan ka laheyn waxay sameynayaan maamulka, ama ah dad caado ka dhigtay maxaa iga galay.
E:- Garsoor ahaan iyo xeer ahaan.
1:- Awoodda garsoorka oo liidato.
2:- Xirfad yari dhanka garsoorka ah.
3:- Doorashada madaxda oo aan toos aheyn.
4:- Ololoha doorashada oo qarash badan lagu bixiyo.
5:- Korjoogta iyo kormeerayaasha oo yar ama aan jirin xiliga doorashada.
Haddii aan ogaanay waxa uu yahay musuq-maasuq iyo qeybihiisa, saameynta uu ku leeyahay dhinacyadda siyaasadda iyo dhaqaalaha, iyo waxa keeno, waxaa lagama maarmaan ah in aan helno xalka iyo inaan ka hortagno, waxaan ku soo koobeynaa iyadoo uu badan yahay xalka shantan qodob oo waaweyn oo kala ah:-
1:- Dhisidda hayadda la dagaalanka musuq-maasuqa.
2:- Dhaqan galinta sharciga islaamka, iyo xoojinta golaha garsoorka.
3:- Shqaalaha dowladda oo looga digo lana baro halista ka dhalan karto musuq-maasuqa, loona cadeyo ciqaabta uu mari doono qofkii lagu helo.
4:- In la dhiirigaliyo cida soo sheegto fal musuq-maasuq iyo cidda gacanta ku soo dhigto.
5:- Bulshadda oo loo sheego qofkii musuqa dhiiri galiyo inuu muteysanaayo ciqaab.
W/Q: Hassan Abdullaahi
Subscribe to:
Posts (Atom)